Spotkanie dla Mieszkańców odbędzie się we wtorek, 21 kwietnia w godz. 17.00-19.00 w Szkole Podstawowej nr 57 przy ul. Aksamitnej 8. To ważny element procesu przygotowania projektu i jest okazją do współtworzenia rozwiązań dla tej części Miasta – zapraszamy wszystkich zainteresowanych!
Za nami pierwsze rozmowy i badania opinii oraz oczekiwań w kontekście wspomnianego rejonu ul. Karmelickiej i Heweliusza. 9 i 15 kwietnia działały tam punkty konsultacyjne prowadzone pod auspicjami Stowarzyszenia Inicjatywa Miasto. Przedstawiciele Stowarzyszenia rozmawiali z przechodniami na temat ich wrażeń związanych z przestrzenią i jej dotychczasowym zagospodarowaniem. Rozmówcy byli proszeni o wypełnienie krótkich ankiet oraz wyrażenie poziomu satysfakcji przy pomocy clickera o kilkustopniowej skali. Wnioski?
- potrzeba więcej drzew, roślin i ławek,
- obecnie przestrzeń pełni funkcję głównie komunikacyjną,
- anonimowy charakter miejsca i brak punktów charakterystycznych.
Czym jest ClimaGen?
Gdańsk w styczniu 2025 roku przystąpił do unijnego projektu ClimaGen jako jedno z pięciu europejskich miast, w których testowane są nowatorskie rozwiązania z zakresu zazieleniania i renaturyzacji w przestrzeni miejskiej. Celem inicjatywy jest tworzenie miast bardziej odpornych na skutki zmian klimatu, przyjaznych Mieszkańcom oraz zmierzających w kierunku neutralności klimatycznej. W praktyce nie chodzi o abstrakcyjny cel, tylko o konkretne działania, np.:
- rozbruki – czyli usuwanie zbędnych, nieużywanych nawierzchni utwardzonych (np. fragmentów chodników czy jezdni) i zastępowanie ich powierzchniami biologicznie czynnymi, obsadzonymi roślinnością: kwiatami, krzewami i drzewami,
- zwiększanie ilości zieleni, która pochłania CO₂ (drzewa, krzewy, łąki – roślinność rodzima, wspierająca zapylacze),
- wymianę zdegradowanej, zanieczyszczonej gleby,
- retencję wody przy pomocy ogrodów deszczowych i rabat retencyjnych,
- projektowanie przestrzeni tak, by była bardziej przyjazna pieszym i mniej zależna od transportu samochodowego.
Trzy filary projektu
Zazielenianie, aktywizacja, monitoring – to trzy zasadnicze obszary, na których opiera się projekt ClimaGen. W naturalny sposób, zgodnie z naszym zakresem działań, koncentrujemy się na zazielenianiu i renaturyzacji ulic Heweliusza i Karmelickiej. W tym celu przewidujemy rozbrukowanie niemal 800 m² betonowych nawierzchni. W planach jest stworzenie masterplanu dla całego obszaru objętego projektem – to ponad 47 000 m².
Aktywizacją zajmuje się partner projektu, Stowarzyszenie Inicjatywa Miasto. Obszarem działań Inicjatywy jest prowadzenie badań społecznych, wsparcie komunikacyjne między Mieszkańcami, jednostkami miejskimi a lokalnym biznesem a także organizacja warsztatów związanych ze współtworzeniem strategii miejskich. W planach jest realne tworzenie partnerstwa dla lokalnego rozwoju, stworzenie programu aktywności ulicy, wprowadzanie elementów sztuki do zazielenionej przestrzeni oraz edukacja na temat bioróżnorodności i ekologii.
Trzecim obszarem – monitoringiem – zajmuje się Politechnika Gdańska, która również jest partnerem w tym projekcie. Priorytetowymi zadaniami PG są naukowe opracowania poszczególnych aspektów związanych z planowanymi pracami, projekty koncepcyjne, cyfrowa inwentaryzacja i modelowanie, a także badania: jakości powietrza, bioróżnorodności, gleby oraz wskaźników zazielenienia. W dalszej perspektywie będą to również: integracja planów inwestycji w wersję VR, wykonanie symulacji tego, jak z czasem będzie wyglądała zazieleniona i przekształcona ulica oraz wsparcie partnerów w projektach edukacyjnych.
Co już za nami, co przed nami?
Udział w projekcie daje nam możliwość korzystania z najnowszych technologii i doświadczeń sprawdzonych w innych miastach. ClimaGen to inicjatywa badawcza – we współpracy z wymienionymi, lokalnymi partnerami od początku projektu prowadzimy analizy, opracowujemy koncepcje, prowadzimy konsultacje i uzgodnienia zarówno z Pomorskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, Pełnomocnikami Prezydenta Miasta Gdańska ds. pieszych i ds. komunikacji rowerowej, jak i z przedstawicielami Biura Zarządzania Ruchem Drogowym. Działania te realizujemy z ramienia Gminy Miasta Gdańska. Dotąd, w ramach wspomnianych analiz przestrzenno-środowiskowych, wspólnie przeprowadziliśmy i wykonaliśmy:
- inwentaryzację dendrologiczną, obejmującą wyznaczenie stref ochronnych drzew oraz strefy rzutu koron,
- analizę ruchu pieszego z wyznaczeniem najsilniejszych kierunków ruchu pieszych, miejsc koncentracji ruchu oraz stref gromadzenia się i zatrzymywania pieszych,
- analizy osi widokowych,
- koncepcje wykonania rozbruków.
W październiku ubiegłego roku, w trakcie inauguracyjnego spotkania, odbyły się pierwsze warsztaty. Udział wzięli w nich partnerzy projektu, a mowa była wówczas o koncepcji zielonego korytarza łączącego Dworzec PKP Gdańsk Główny z terenami postoczniowymi – od ulicy Karmelickiej przez Heweliusza po Rybaki Górne. To właśnie obszar projektu, który docelowo ma stać się modelowym przykładem zielonej ulicy.
Kolejne warsztaty zrealizowane zostały w tym roku pod koniec marca dla naszych Pracowników oraz Wykonawców, z którymi współpracujemy przy ukwiecaniu i zazielenianiu Miasta. Poprowadziła je Kamila Chomicz, edukatorka i obserwatorka pszczół. Obejmowały przede wszystkim tematy związane z:
- praktycznymi sposobami zwiększania bioróżnorodności na miejskich terenach,
- doborem i pielęgnacją rodzimych gatunków bylin i krzewów,
- ograniczaniem intensywności koszenia i grabienia, by wspierać retencję wody oraz odporność siedlisk.
Udział w ClimaGen to nie tylko więcej przyjaznej i funkcjonalnej zieleni w Gdańsku, ale też szansa na testowanie w praktyce nowych pomysłów i rozwiązań związanych z zieloną transformacją. Projekt potrwa do końca 2028 roku.
Projekt ClimaGen - międzynarodowe partnerstwo dla klimatu (Climate-Resilient and Nature-Based Urban Regeneration For, by and with vulnerable neighbourhoods, striving towards net-zero) finansowany jest przez Unię Europejską w ramach programu Horyzont Europa.
