Koszenie w odpowiednich warunkach
Zróżnicowanie koszenia to próba pogodzenia często wykluczających się postulatów i oczekiwań Mieszkańców z odpowiedzialnym, przemyślanym podejściem do przyrody oraz adaptacji Miasta do zmian klimatu. Właściwe zarządzanie zielenią polega na wyważeniu tych oczekiwań i dostosowaniu sposobu utrzymania przestrzeni publicznych do funkcji konkretnych miejsc.
– Tam, gdzie zieleń służy rekreacji, bezpieczeństwu i intensywnemu użytkowaniu, będzie regularnie koszona i utrzymywana w sposób bardziej uporządkowany. Tam natomiast, gdzie pozwalają na to warunki i nie wpływa to negatywnie na komfort ani bezpieczeństwo Mieszkańców, koszenie zostanie ograniczone, aby zieleń mogła pełnić również funkcje przyrodnicze – deklaruje Ewelina Latoszewska, Zastępca Dyrektorki ds. Utrzymania. – To nie zaniedbanie ani przypadek. Chcemy, by miejska zieleń była bezpieczna i funkcjonalna, zaś tam, gdzie to możliwe, także bardziej naturalna i odporna na ekstremalne warunki pogodowe – dodaje.
Dlatego nie będziemy kosić automatycznie, a charakter, sposób, zakres i termin prac będzie uzależniony przede wszystkim od:
- bezpieczeństwa i widoczności w ruchu drogowym,
- intensywności użytkowania terenu,
- warunków terenowych i pogodowych,
- potrzeb przyrody i ochrony bioróżnorodności.
Decyzje dotyczące koszenia będą podejmowane elastycznie, na podstawie obserwacji oraz aktualnych warunków, a nie według jednego, sztywnego schematu. Prace będą czasowo wstrzymywane w okresach długotrwałej suszy oraz bezpośrednio po intensywnych opadach deszczu. Takie podejście wymaga jednak zrozumienia, zaufania i otwartości.
Rozwiązania dopasowane do charakteru przestrzeni
Parki i miejsca rekreacji
Zieleń w Mieście nie pełni jednej funkcji i nie wszędzie powinna wyglądać tak samo. Są w Gdańsku tereny reprezentacyjne, które wymagają regularnego koszenia. Są to np. Główne i Stare Miasto, trawniki w Parkach: Oliwskim, Oruńskim, Kuźniczki oraz Brzeźnieńskim, a także trawniki wyposażone w system automatycznego nawadniania. Ograniczenie koszenia w tych miejscach mogłoby doprowadzić do ich degradacji.
Trawa będzie także krótsza w przestrzeniach rekreacyjnych, np. w okolicach placów zabaw i siłowni plenerowych, na polanach piknikowych w parkach, a także przy ciągach pieszych i przy elementach małej architektury. Regularne koszenie w tych miejscach pozwoli na komfortowe korzystanie z zielonych terenów oraz ułatwi utrzymanie ich w czystości.
Pasy drogowe
W pasach drogowych, szczególnie w rejonie skrzyżowań, rond, przejść dla pieszych oraz torów tramwajowych, będziemy kosić regularnie, z częstotliwością dostosowaną do wymogów bezpieczeństwa i zapewnienia odpowiedniej widoczności. Dotyczy to także wąskich pasów zieleni przy jezdniach, chodnikach i drogach rowerowych, gdzie prace będą wykonywane częściej ze względu na ich funkcję komunikacyjną.
Miejskie łąki – z korzyścią dla lokalnego mikroklimatu
Pogłębiająca się susza glebowa stanowi problem zarówno dla ludzi, jak i zwierząt oraz roślin. Na zmiany klimatu musimy reagować natychmiast – zarówno w skali makro, jak i mikro. Jednym z naszych sprawdzonych już działań jest ograniczenie koszenia tam, gdzie to możliwie i bezpieczne, a także wspieranie bioróżnorodności. Dzięki temu wybrane obszary zamieniają się w półnaturalne miejskie łąki. Rzadsze koszenie niesie ze sobą korzyści – pozwala na stworzenie w przestrzeni Miasta rozleglejszych i bogatszych zbiorowisk roślinnych. Gatunki roślin znane z łąk są rajem dla zapylaczy. Należy również pamiętać, że wilgotne powietrze o obniżonej temperaturze pomaga walczyć z efektem miejskich wysp ciepła. Łąki miejskie to oazy naturalnej zieleni na zurbanizowanych terenach.
Jak to możliwe?
Wysoka trawa i rośliny charakterystyczne dla łąk pozytywnie wpływają na lokalny mikroklimat. Przede wszystkim zmniejszają przesuszenie gleby, absorbują szkodliwe zanieczyszczenia oraz doskonale magazynują i odparowują wodę. Wysoka trawa pomaga obniżyć temperaturę otoczenia nawet o 10°C. Latem jest więc znacznie cenniejsza niż trawnik skoszony na krótko. Równie cenne i istotne są rośliny, które znamy z łąk. Posiadają znacznie bardziej rozbudowane systemy korzeniowe niż delikatne, koszone trawniki, dzięki czemu dłużej i skuteczniej magazynują wodę. Aspekt wodnej retencji jest szczególnie istotny w Mieście w dobie susz. Wyższa trawa wspomaga rozwój i ułatwia życie drzewom – zarówno wiekowym egzemplarzom, jak i młodym nasadzeniom, dlatego wokół nich oraz na terenach o charakterze naturalistycznym koszenie będzie ograniczane do minimum, najczęściej do jednego zabiegu jesiennego. Dopilnujemy jednak, by rosnąca zieleń nie ograniczała widoczności.
Nie każdy teren musi być łąką, tak jak nie każdy powinien być trawnikiem dywanowym. Celem zmian w sposobie utrzymania zieleni miejskiej jest lepsze dopasowanie przestrzeni do jej funkcji, przy jednoczesnym uwzględnieniu potrzeb Mieszkańców i środowiska. Dzięki zróżnicowanemu podejściu możliwe jest pogodzenie bezpieczeństwa, estetyki oraz korzyści przyrodniczych. To kierunek, który pozwala nam tworzyć bardziej odporny, przyjazny, zrównoważony i zielony Gdańsk.
